Μάθημα 3: Διδακτικό πλαίσιο – Το ολιστικό μοντέλο

Από διδακτική άποψη, βασίζεται στην διευρυμένη έννοια της γνώσης των Hilde Hiim και Else Hippe, σύμφωνα με την οποία η μάθηση μπορεί να θεωρηθεί ως μια διαδικασία. Από αυτή την άποψη, η μάθηση αναπτύσσεται σε ένα πλαίσιο έντασης μεταξύ πρακτικών προκλήσεων, αναστοχασμού σχετικά με την εφαρμογή και διεύρυνσης της κατανόησης (Hiim & Hippe, 2005). Σε ένα περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα στοιχεία, τις προϋποθέσεις μάθησης, τους παράγοντες του πλαισίου και τη διαδικασία μάθησης, κατά την εφαρμογή αυτού του διδακτικού πλαισίου.

Foto de Mikhail Nilov: https://www.pexels.com/es-es/foto/sentado-nino-infancia-papel-8654129/

Προϋποθέσεις μάθησης

Σε ένα περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας, προτεραιότητα έχει οι μαθητές να μπορούν να χειριστούν την ψηφιακή τεχνολογία (γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και χειριστήρια), ώστε να νιώθουν άνετα. Για να έχουν κίνητρο να χρησιμοποιήσουν την εικονική πραγματικότητα ως μέσο πρακτικής προετοιμασίας, οι μαθητές πρέπει να νιώθουν ότι το μαθησιακό περιβάλλον είναι ασφαλές. Γενικά, οι προσδοκίες πρέπει να είναι λογικές και εφικτές (Hiim & Hippe, 2003). Είναι επίσης σημαντικό οι εκπαιδευτικοί να προσαρμόζουν το μαθησιακό πλάισιο με βάση τις ικανότητες των μαθητών.  Το να μπορείς να «βυθιστείς» στο σενάριο, γνωρίζοντας ότι οι εκπαιδευτές σου σε παρατηρούν, χρειάζεται αυτοπεποίθηση. Για τον εκπαιδευτικό, όμως, υπάρχουν και κάποιες προϋποθέσεις που πρέπει να ληφθούν υπόψη, καθώς είναι σημαντικό να έχει και τις τεχνικές γνώσεις  εγκατάστασης. 

Παράγοντες πλαισίου

Κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα πρέπει να διασφαλίζει ότι διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό εικονικής πραγματικότητας (VR) και τις απαραίτητες άδειες χρήσης λογισμικού. Επιπλέον, πρέπει να υπάρχει ένας καθορισμένος φυσικός χώρος και ένα καθορισμένο χρονικό πλαίσιο για την ασφαλή και χωρίς διακοπές διεξαγωγή της προσομοίωσης. Πριν από τη χρήση του VR, οι μαθητές πρέπει να εξοικειωθούν με τη χρήση των γυαλιών VR και των χειριστηρίων. Κατά τη διάρκεια της προσομοίωσης, ο εκπαιδευτικός σημαντικό ρόλο στηρίζοντας την όλη διαδικασία (απαντά σε ερωτήσεις, επιλύει τεχνικά προβλήματα και παρέχει καθοδήγηση, όταν χρειάζεται).Από παιδαγωγική άποψη, ο εκπαιδευτικός πρέπει να βοηθά τους μαθητές κατά τη διάρκεια του σεναρίου, συντονίζοντας τη δραστηριότητα με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους και τυχόν απαιτούμενες προηγούμενες γνώσεις.

Οι ίδιοι οι εκπαιδευτές χρειάζονται κατάλληλη επιμόρφωση στη χρήση του εξοπλισμού VR και στην παιδαγωγική της προσομοίωσης. Αυτό περιλαμβάνει την κατανόηση των Προτύπων Προσομοίωσης (Simulationsstandarder, n.d.), τα οποία τονίζουν πόσο σημαντικό είναι το σενάριο να επικεντρώνεται στη μάθηση χωρίς την πίεση της αξιολόγησης.

Foto de Tima Miroshnichenko: https://www.pexels.com/es-es/foto/manos-sujetando-pantalla-concepto-6913311/

Μετά την προσομοίωση, πραγματοποιείται μια συνεδρία ανασκόπησης που βασίζεται στους ατομικούς μαθησιακούς στόχους των μαθητών. Αυτή η ανασκόπηση πρέπει επίσης να ακολουθεί τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται από το Simulationsstandarder (n.d.).

Η μαθησιακή διαδικασία

Αρκετοί παράγοντες επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της μάθησης μέσω VR. Είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα ασφαλές και υποστηρικτικό μαθησιακό περιβάλλον, σε συνδυασμό με μια σαφή δομή για τον τρόπο χρήσης της VR στη διδασκαλία. Αυτά τα στοιχεία βοηθούν τους μαθητές να βιώσουν τη μάθηση ως σημαντική και ελκυστική (Hiim & Hippe, 2003).

Οι ατομικές προϋποθέσεις των μαθητών — όπως οι προηγούμενες γνώσεις, δεξιότητες και μαθησιακές ανάγκες — έχουν άμεσο αντίκτυπο στο κατά πόσο θα επωφεληθούν από τη μάθηση με VR. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτούς τους παράγοντες στον διδακτικό τους σχεδιασμό και στη διδακτική τους προσέγγιση.

Η εικονική πραγματικότητα υποστηρίζει επίσης την ταξινομική διαφοροποίηση, που σημαίνει ότι επιτρέπει στους μαθητές να ασχολούνται με σενάρια διαφορετικής δυσκολίας με βάση το ατομικό τους επίπεδο, καθιστώντας τη μάθηση πιο εξατομικευμένη.

Η χρήση σεναρίων VR ως συμπλήρωμα της παραδοσιακής διδασκαλίας μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο ολιστική εκπαιδευτική εμπειρία. Σύμφωνα με τους Hiim και Hippe (2003), η ολιστική διδασκαλία παρέχει σημαντικά μαθησιακά πλαίσια που υποστηρίζουν την βαθύτερη κατανόηση.

Foto de RDNE Stock project: https://www.pexels.com/es-es/foto/hombre-tecnologia-remo-remar-8098272/

Η ενσωμάτωση της VR στη διδασκαλία μπορεί να ενισχύσει τις πρακτικές δεξιότητες και τις επαγγελματικές ικανότητες των μαθητών, καθιστώντας τους πιο καλά προετοιμασμένους για την πραγματική ζωή.

Σε μια μελέτη που διεξήχθη στο SOSU Ostjylland σχετικά με τη χρήση VR σε σύγκριση με την παραδοσιακή κοινωνική εργασία στο θέμα της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (COPD), αποδείχθηκε ότι η ομάδα VR, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, έδειξε σημαντικά υψηλότερο επίπεδο αυτοπεποίθησης στην παροχή βοήθειας σε άτομα με COPD μετά την επιμόρφωση (Jensen et al., n.d.). Εκτός από αυτό, η επιμόρφωση με VR ανέπτυξε επίσης την ευαισθησία των φοιτητών με αποτέλεσμα την καλύτερη κατανόηση της κατάστασης των πολιτών (Thamdrup, 2020).